Bilgi ve iletişim Teknolojileri Terimler Kılavuzu
Başta bilgi ve iletişim teknolojileri olmak üzere teknoloji dünyasın da inanılmaz hızlı değişimler yaşanmakta, yeni ürünler ve sistemler geliştirilmekte ve hızla kullanılmaya başlanmaktadır. Günümüzün hızla gelişen teknolojisi sayesinde haberleşme imkânları da büyük oranda değişmiş ve gelişmiştir.

Bu hızlı değişim ve gelişme doğal olarak sadece haberleşme imkânlarını değil, aynı zamanda Türkçemizde kullanılan terim ve tanımları da büyük ölçüde değiştirmiş ve ayrıca bilgi ve iletişim teknolojileri alanında kullanılan yabancı kaynaklı terimler hayatımızda çok sık kullanılır hale gelmiştir.

“Dilin kaderi, halkın kaderidir” şeklindeki Kırgız atasözün den hareketle, Türkçemizin sadece hazırlanan bu kılavuzla sınırlı kalması amaçlanmamakta aynı zamanda gerek okullarımızda ve gerekse de görsel ve yazılı basında imkânlar ölçüsünde her alanda kullanılması arzulanmaktadır.

Bu ilkeden hareketle, günümüzde Türkçemiz de yaşanmakta olan bu dil karmaşalığını, en azından bilgi ve iletişim teknolojileri alanında kullanılan terimlerde bir ölçüde azaltabilmek amacıyla BTK bünyesinde bir çalışma yapılmış ve aynı zamanda telekomünikasyon alanında karşılaşılan teknik terimlerin yanında hukuki, ekonomik terimlere de yer verilmiştir.

Bu çalışma sonucunda halen kullanılmakta olan ve kullanılması düşünülen yabancı kaynaklı bilgi ve iletişim terimlerinin Türkçe karşılıklarının tanımlanması, yapılacak yazışma ve çalışmalarda ortak dil ve terimlerin kullanılması ve anlam bütünlüğünün sağlanması hedeflenerek Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesinde Bilgi ve İletişim Teknolojileri Terimleri Kılavuzu (BTTK) hazırlanmıştır.

Gerek teknolojinin ve gerekse de dildeki terimlerin değişmesi dikkate alınarak Kılavuzda bulunan terim ve tanımlarda da doğal olarak güncelleme yapılması gerekeceğinden, veri tabanında yer alması erektiğini düşündüğünüz terimlerin ve görüş ve önerilerinizin göz önüne alınmasını teminen kilavuz@btk.gov.tr adresine gönderilmesi bu çalışmanın geliştirilmesi, genişletilmesi ve güncellenmesi açısından büyük önem arz etmektedir.

Bu çerçevede, yabancı kaynaklı bilgi ve iletişim teknolojileri terimlerine Türkçe karşılıkların bulunması ve ortak bir dilin oluşturulması katılımcı bir çalışmayla yürütülecektir.
Katkı ve görüşleriniz için teşekkür ederiz.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
a generalized attack detection model – genel bir saldırı algılama (tespit) modeli
abandoned call – iptal edilen arama, kayıp çağrı
abandoned connection – kesilmiş bağlantı
abbreviated alert – kısaltılmış uyarı, kısa ikaz
abbreviated dialing – kısaltılmış arama, kısa arama
abbreviated dialing number – kısaltılmış telefon numaraları
above the line costs – hat maliyetlerinin üstünde
absent subscriber service – abone hizmetinin olmaması
absolute data – mutlak veri
absolute delay – mutlak gecikme
absolute gain – mutlak kazanç
absolute hyperlink – mutlak ortam ötesi bağ
absolute positioning – tam (net) (kesin) konumlandırma
absolute sector address – mutlak sektör adresi
absorbing clamp – soğurucu kıskaç devresi
absorption – emilim, soğurma
absorption band – soğurma bandı
absorption coefficient – soğurma katsayısı
absorption loss – soğurma kaybı
absorption modulation – soğurma modülasyonu
absorption spectrum – soğurma spektrumu
abstract data type (ADT) – soyut veri türü
abstract executive – yönetici özeti
abuse of dominant position – hakim durumun kötüye kullanılması
accelerated graphics port (AGP) – hızlı grafik kapısı
acceleration of convergence – yakınsamanın hızlandırılması
accelerator – hızlandıran
accelerator model of investment – yatırımın hızlandıran modeli
acceptable use policy (AUP) – makul kullanım politikası
acceptance angle – geliş açısı
acceptance cone – kabul konisi
acceptance pattern – kabul numunesi
acceptance test – kabul testi
acceptance trial – kabul denemesi
access arm – erişim kolu
access attempt – erişim denemesi
access barred – engellenmiş erişim
access category‐bacKground (AC‐BK) – arka plan erişim sınıfı
access category‐best effort (AC‐BE) – en iyi erişim sınıfı
access category‐VIdeo (AC‐VI) – görüntü erişim sınıfı
access category‐voice (AC‐VO) – ses erişim sınıfı
access channel – erişim kanalı
access channel message – erişim kanalı mesajı
access channel message capsule – erişim kanalı mesaj kapsülü
access channel preamble – erişim kanalı ön işareti
access channel request message – erişim kanalı talep mesajı
access channel response message – erişim kanalı cevap mesajı
access channel slot – erişim kanalı zaman dilimi
access charge – erişim ücreti
access code – erişim kodu
access concentrator – erişim yoğunlaştırıcı
access contention – erişim çatışması
access control – erişim denetimi
access control entry – erişim denetleme girişi
access control list – erişim denetim listesi
access control list (ACL) – erişim denetim listesi
access control methods – erişim denetleme yöntemleri
access deficit – erişim eksikliği, erişim açığı
access deficit charge – erişim açığı ücreti
access deficit contribution (ADC) – erişim eksiklik katkısı
access directive – erişim directifi
access directive – erişim direktifi
access failure – erişim hatası
access gateway (AGW ) – erişim ağ geçiti
access line – erişim hattı
access market evolution – erişim pazarı gelişimi
access method – erişim yöntemi
access network – erişim şebekesi
access node – erişim düğümü
access originator – erişim başlatıcısı
access period – erişim dönemi
access phase – erişim safhası
access point (AP) – erişim noktası
access privilege – erişim ayrıcalığı, erişim önceliği
access probe – erişim probu
access probe output power – erişim probu çıkış gücü
access probe sequence – erişim prob dizisi
access provider – erişim sağlayıcı
access record – erişim kaydı
access registration point (ARP) – erişim kayıt noktası
access request – erişim talebi
access right – erişim hakkı
access server – erişim sunucusu
access service network (ASN) – erişim hizmet ağı
access sharing – erişim paylaşımı
access switch router (ASR ) – erişim anahtar yönlendiricisi
access tandem – erişim düzgeçişi
access time – erişim zamanı
access traffic – erişim trafiği
access violation – erişim ihlali
access‐denial time – erişim reddetme zamanı
“access‐resource and admission control
function (A‐RACF)” – erişim‐kaynak ve kabul denetim fonksiyonu
accorded advantages – tanınan avantajlar
account card calling (ACC) – kart hesabı üzerinden arama, kredi kartlı arama
account code – hesap kodu
account history – hesap geçmişi
accounting seperation – hesap ayrımı
accreditation – onay belgesi
accredited course provider (ACP) – onaylı hat sağlayıcı
accrual accounting – gerçekleşme esasına dayanan muhasebe
accrual factor – gerçekleşme faktörü
accumulator – akümülatör
accuracy – doğruluk
accuracy of measurement – ölçümün hassasiyeti
accuracy rating – hassasiyet derecesi
“acknowledged information transfer service
(AITS)” – onaylanmış bilgi aktarma hizmeti
acknowledgement delay period – alındı bilgisi gecikme süresi
acknowledgement signal (ACK) – alındı işareti
acknowledgement signal unit – onay işaret birimi
acoustic coupler – akustik bağlayıcı
acoustic coupler modem – akustik bağlayıcı modem
acoustic coupling – akustik bağlama, akustik kuplaj
acoustic echo canceller (AEC) – akustik yankı giderici
acoustic pulse recognition – akustik darbe tanıma
acoustic signal processing – akustik işaret işleme
acoustical intrusion – akustik müdahale
acoustical line‐of‐sight – akustik görüş hattı
acoustical privacy – akustik mahremiyet
acquis Communautaire – Topluluk müktesebatı
acquisition and tracking orderwire – veri edinim ve izleme talep hattı (teli)
acquisition function – veri edinme işlevi
acquisition indicator channel – veri edinim gösterge kanalı
acquisition of signal (AOS) – işaretin kazanımı
acquisition of technology and knowledge – teknoloji ve bilginin kazanılması
action potential – işlem potansiyeli
active application – aktif uygulama
active cable – aktif kablo
active component – aktif bileşen
active converter – aktif dönüştürücü
active gateway – aktif ağ geçidi
active hub – aktif bağlantı kutusu
active labour market programs – aktif iş gücü piyasası programları
active node – aktif düğüm noktası
active nutation damping system (ANDS) – aktif salınım sönümleme sistemi
active picture period – etkin resim süresi
active satellite – aktif uydu
active sensor – aktif algılayıcı
active tag – aktif elektronik etiket
active transducer – aktif dönüştürücü
active video line – aktif görüntü satırı
active wiretapping – izinsiz aktif dinleme
activity detection – aktiflik/etkinlik algılama
activity detection (AD) – aktif algılama
actual aggragate demand – fiili toplam talep
actual collective consumption – gerçek toplu tüketim
actual competitor – fiili rakip, fiili rekabetçi
actual price index – mevcut/fiili fiyat göstergesi
actual social contributions – gerçek sosyal katılım (katkı)
ad click rate – ilan tıklanma oranı
ad content service (ACS) – içerik servisi
ad hoc alliance – geçici ittifak
ad hoc connection – geçici bağlantı
ad hoc network – geçici ağ
adapter – bağdaştırıcı
adaptive antenna system (AAS) – uyumlu anten sistemi
adaptive coding and modulation (ACM ) – uyumlu kodlama ve modülasyon
adaptive dialing – uyarlamalı çevirme
“adaptive differential pulse code modulation
(ADPCM)” – uyarlamalı diferansiyel darbe kodlu modülasyon
adaptive equalization – uyarlamalı denkleştirme
adaptive equalizer – uyarlamalı denkleştirici
adaptive multi rate – uyarlamalı çoklu hız
adaptive predictive coding (APC) – uyarlamalı öngörücü kodlama
adaptive routing – uyarlamalı yönlendirme
adaptive transform coder 3 (AC3) – uyumlu çevirim kodlaması 3
adaptive transmission protocol (ATP) – uyumlu iletim protokolü
add/drop multiplexing (ADM) – ekleme/çıkarma çoklayıcı
added bit – eklenen (eklemeli) bit, ilave bit
adder‐subtracter – toplayıcı‐çıkartıcı
additional estimates – ilave tahminler
additional facilities – ilave olanaklar, ilave kolaylıklar
additional features – ilave özellikler
additional network function – ilave şebeke fonksiyonu
additive white Gauss noise (AWGN) – toplamalı beyaz Gauss gürültüsü
add‐on business – ilave iş
add‐on conference – ilave konferans
address – adres
address administration – adres yönetimi
address arithmetic – adres aritmetiği
address bus – adres veri yolu
address constant – adres sabiti
address conversion – adres dönüştürme
address decoder – adres çözücü
address field – adres alanı
address filtering – adres süzgeçleme
address format – adres biçimi
address generation – adres üretimi, adres oluşturma
address group – adres grubu
address incomplete signal – adres eksik işareti
address list – adres listesi
address mask – adresi maskeleme, adresi gizleme, adres maskesi
address message sequencing – adres mesaj sıralaması
address modification – adres değiştirme
address register – adres kütüğü
address resolution – adres çözümleme
address resolution protocol (ARP) – adres çözünürlük protokolü
address separator – adres ayırıcısı, adres ayracı
address space – adres uzayı
address spoofing – adres aldatması
address translation – adres dönüştürme
addressability – adreslenebilirlik
addressable – adreslenebilir
addressable horizontal (vertical) position – adreslenebilen yatay (dikey) konum
addressable memory – adreslenebilir bellek
addressable point – adreslenebilir nokta
addressable pollable terminals – adreslenebilir taranabilir uçbirimler
addressee – adreslenen, alıcı
address‐indicating group (AIG) – adres gösterim grubu
addressing – adresleme
addressing exception – adresleme istisnası
addressing field – adresleme alanı
addressing format – adresleme biçimi
addressing mode – adresleme biçimi
adjacent and alternate channel desensitization – komşu ve bir sonraki kanal hassasiyet azalması
adjacent band selectivity – yan bant seçiciliği
adjacent channel interference (ACI) – yan kanal girişimi
adjacent channel interference sensitivity – yan kanal girişim hassasiyeti
adjacent channel leakage ratio (ACLR) – yan kanal sızıntı oranı
adjacent channel power – yan kanal gücü
adjacent channel selectivity – yan kanal seçiciliği
adjacent channel selectivity ‐ in band – yan kanal seçiciliği ‐ bant içi
adjacent collocation – ortak kullanılan bant, ardışık düzenleme
adjacent domains – komşu alanlar
adjusted ring length – ayarlanmış halka uzunluğu
administrative arrangements – idari düzenlemeler
administrative data processing – yönetsel veri işleme
administrative domain – yönetim alanı
administrative fine – idari para cezası
“administrative frequency management system
(AFMS)” – idari frekans yönetim sistemi
administrative pricing – idari fiyatlandırma
administrative sanction – idari yaptırım
administrator – yönetici
advance communication experiment – ileri haberleşme deneyi
advanced access content system (AACS) – gelişmiş erişimli içerik sistemi
advanced audio codec/coding (AAC) – gelişmiş ses kodlayıcı
“advanced common application platform
(ACAP)” – gelişmiş ortak uygulama platformu
advanced communications function (ACF) – ileri iletişim işlevi
“advanced communications technologies and
services (ACTS)” – ileri haberleşme teknolojileri ve hizmetleri
“advanced communications technology satellite
(ACTS)” – ileri haberleşme teknoloji uydusu
advanced configuration and power interface – ileri kurulum ve güç arayüzü
advanced connection – ileri bağlantı
“advanced data communication control
procedures (ADCCP)” – ileri veri haberleşmesi denetim işlemleri
“advanced data communications control
protocol (ADCCP)” – ileri veri haberleşmesi denetim protokolü
advanced encryption standard (AES) – ileri şifreleme standardı
advanced intelligent networks – ileri akıllı şebekeler
advanced market – gelişmiş piyasa
advanced mobile phone service (AMPS) – ileri mobil telefon hizmeti
advanced mobile phone system (AMPS) – ileri mobil telefon sistemi
advanced peer to peer communication (APPC) – eşler arası ileri iletişim
advanced peer to peer networking (APPN) – eşler arası ileri ağ oluşturma
“advanced program‐to‐program
communication (APPC)” – programlar arası ileri iletişim
Advanced Research Projects Agency (ARPA) – İleri Seviye Araştırma Projeleri Kurumu
advanced set‐top box (ASTB) – gelişmiş set‐üstü‐kutusu
advanced shipping notice (ASN) – ayrıntılı gönderme notu
advanced stream redirector (ASX ) – gelişmiş sürekli yeniden yönlendirici
advanced streaming format (ASF ) – gelişmiş akış biçimi
advanced systems format (ASF ) – gelişmiş sistem biçimi
advanced technology (AT ) – ileri teknoloji, gelişmiş teknoloji
advanced television systems committee (ATSC) – gelişmiş televizyon sistem komitesi
“advanced time division multiple access
(ATDMA)” – gelişmiş zaman bölmeli çoklu erişim
advanced TV (ATV) – gelişmiş TV
advanced users – gelişmiş kullanıcılar
advanced video coding (AVC) – gelişmiş video kodlaması
advanced video interface (AVI) – gelişmiş video arayüzü
advanced wireless services (AWS ) – gelişmiş kablosuz hizmet
advice of charge – ödeme ihbarı, ücretin bildirilmesi
“advisory committee on advance television
service (ACATS)” – ileri televizyon hizmetleri danışma komitesi
aerodynamics – aerodinamik
“aeronautical administrative communication
(AAC)” – hava idari haberleşmesi
aeronautical fixed service (AFS) – hava sabit hizmeti
aeronautical fixed station – hava sabit istasyonu
“aeronautical fixed telecommunication network
(AFTN)” – hava sabit telekomünikasyon şebekesi
aeronautical mobile satellite system (AMSS) – hava mobil uydu sistemi
aeronautical mobile service – hava mobil hizmeti
aeronautical radio navigation service – hava seyrüsefer hizmeti
aeronautical telecommunication network – hava telekomünikasyon şebekesi
affiliate – bağlı unsur, ortaklık
affordible price – uygun fiyat
agenda item – gündem maddesi (konusu)
aggregate consumption and saving – toplam tüketim ve tasarruf
aggregate delivery reject timer (ADJT) – toplam teslimat reddetme zamanlayıcısı
aggregate delivery response timer (ADT) – toplam teslimat cevap zamanlayıcısı
aggregate delivery retry timer (ADRT) – toplam teslimat tekrar deneme zamanlayıcısı
aggregate demand curve – toplam talep eğrisi
aggregate input rate – toplam giriş oranı
aggregate line speed – toplam hat hızı
aggregate request reject timer (ARJT) – toplam talep reddetme zamanlayıcısı
aggregate request response timer (ART) – toplam talep cevap zamanlayıcısı
aggregate request retry timer (ARRT) – toplam talep tekrar deneme zamanlayıcısı
“aggregated MAC (media access control)
protocol data unit (A‐MPDU)” – ortam erişim kontrolu protokol veri ünitesi
aggregator – toplayıcı
aging – yaşlandırma
agreement on basic telecommunications – temel telekomünikasyon antlaşması
air date – yayın tarihi
air interface protocol – hava arayüz protokolü
air interface – hava arayüzü
air navigation service – hava seyrüsefer hizmeti
air portable – havadan taşınabilir
air pressurization cable – gaz kontrollü kablo, gaz basınçlı kablo
air route surveillance radar – hava yolu gözetleme radarı
air sounding – hava sondası
air surveillance radar (ASR) – hava keşif radarı
air traffic service (ATS) – hava trafik hizmeti
air traffic service communication (ATSC) – hava trafik hizmeti haberleşmesi
airborne remote sensing (ARS) – havadan algılama
aircraft earth station (AES) – hava aracı yer istasyonu
aircraft emergency frequency (AEF) – hava aracı acil durum frekansı
airdrome control station (ACS) – hava radar denetim istasyonu
air‐ground radiotelephone service – hava‐yer radyotelefon hizmeti
air‐ground worldwide communications system – hava‐yer dünya çapında haberleşme sistemi
airline mileage – havayolu ile yapılan mesafe
airtime – yayın süresi
air‐to‐air – havadan havaya
alarm indication signal (AIS) – alarm bildirme işareti
aldus freehand – bir grafik tasarım programı (tescilli marka)
aldus pagemaker – masaüstü yayıncılık programlarindan biri (tescilli marka)
alert phase – ikaz evresi
alert value – ikaz değeri
algebraic expression – cebirsel ifade
alias – takma ad
alias network address – öteki ağ adresi
aliasing – örtüşme
alien port adapter – yabancı (harici) kapı adaptörü
aligned bundle – hizalanmış optik lif demeti
aligning – hizalama
all authority – tam yetki
all glass fibre – tamamen cam lif
all paths busy signal – tüm hatlar meşgul sesi
all silica fibre – tamamen silisyum lif
all trunks busy (ATB) – tüm tranklar meşgul
all‐glass fiber – tamamen cam lif
“Alliance For Telecommunications Industry
Solutions” – Telekomünikasyon Endüstri Çözümleri Birliği
allocate – tahsis etmek
allocated cost – dağıtılmış maliyet
allocation – hizmet bazinda tahsis
allocative efficiency – tahsise dayalı verim (etkinlik)
allotment – bölgesel bazda tahsis
all‐pass filter – tam geçiren süzgeç
all‐pass network – tam geçiren ağ
all‐paths busy signal – tüm hatlar meşgül işareti
all‐silica fiber – tamamen silisyumlu lif
alphanumeric data – alfasayısal veri
alpha‐numeric dialling – alfa‐nümerik çevirme
alteration of data – veri değişimi
alternate billing service (ABS) – alternatif faturalandırma hizmeti
alternate current – alternatif akım
alternate mark inversion – alternatif işareti tersine çevirme
alternate provider – değişim sağlayıcısı
alternate provisioning mode (APM ) – alternatif şartlandırma modu
alternate space inversion – bir sonraki alanın tersine çevrilmesi, ardışık alan çevirme
alternating bit protocol (ABP) – değişebilen bit protokolü
alternating current (AC) – alternatif akım
alternative fuels – alternative yakıtlar
alternative operator – diğer işletmeci/alternative işletmeci
altitude of the perigee – uydu yörüngesinin yere en yakın olduğu yükseklik
altitude stabilized satelite – davranışı kararlı hale getirilmiş uydu
amateur frequency band – amatör frekans bandı
amateur radio – amatör telsiz
amateur service – amatör hizmet
amateur station – amatör istasyonu
ambient assisted living (AAL) – ortam destekli yaşam
ambient intelligence (AmI) – ortam zekası
ambient noise – dış gürültü
ambient sound – ortamdaki ses
ambient temperature – ortam sıcaklığı, çevre sıcaklığı
amendment of a provision – bir hükümde değişiklik
American National Standards Institute (ANSI) – Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsü
“American Standard Code of Information
Interchange (ASCII)” – Amerikan bilgi değişimi için standart kodu
“American Telephone and Telgraph Corporation
(AT&T)” – Amerikan Telefon ve Telgraf Şirketi
American wave gauge – Amerikan dalga ölçüsü
amount in dispute – uyuşmazlık bedeli
amplifier – yükselteç
amplitude distortion – genlik bozulması
amplitude flatness – genlik düzgünlüğü
amplitude hit – genlikteki ani artış
amplitude modulation (AM) – genlik modülasyonu
amplitude phase shift keying (APSK) – genlik faz kaymalı anahtarlama
amplitude shift keying – genlik kaydırmalı anahtarlama
amplitude sound spectrum – genlik ses spektrumu
analog – analog
analog access channel – analog erişim kanalı
analog channel – analog kanal
analog circuit – analog devre
analog color code – analog renk kodu
analog computer – analog bilgisayar
analog control channel – analog denetim kanalı
analog data – analog veri
analog digital convertor – analog sayısal çevirici
analog input – analog giriş
analog input data – analog giriş verisi
analog loopback – analog geri dönüş (döngü)
analog measuring equipment – analog ölçüm cihazı
analog monitor – analog ekran
analog paging channel – analog çağrı kanalı
analog pin – analog uç
analog plotter – analog çizici
analog protection system (APS) – anolog koruma sistemi
analog representation – analog gösterim
analog signal – analog işareti
analog transducer – analog çevirici
analog transmission – analog iletim
analog trigger – analog tetikleyici
analog video – analog görüntü
analog voice channel – analog ses kanalı
analog/digital – analog/sayısal
analog‐to‐digital converter – analog‐sayısal dönüştürücü
analogue private line (APL) – analog özel hat
analogue simultaneous voice and data (ASVD) – analog eş zamanlı ses ve veri
analogue voice frequency signal ports – analog ses frekans işaret uçları
analyzer – analizör, çözümleyici
anchor – bağlama, çapa
ancillary equipment – yardımcı cihaz
anechoic chamber – yankısız oda
angle modulation – açı modülasyonu
angle of reflection – yansıma açısı
angular response – açısal tepki
angular velocity – açısal hız
animated GIF – animasyonlu GIF, hareketli GIF
annual growth rates – yıllık büyüme oranları
annual report – yıllık rapor
annular mark – dairesel işaret
annunciator – tebliğ eden kişi
anolog handoff direction message – analog hücreler arası aktarım yön mesajı
anomalistic period – sıradışı dönem
anonymizer – IP numarasını gizleyen yazılım (tescilli marka)
anonymous – anonim, adsız, kimliği bilinmeyen
anonymous FTP server – kimliği bilinmeyen FTP sunucusu
answer frequency – cevap frekansı
answer seize ratio (ASR) – cevabı yakalama oranı
answer seizure ratio – yakalama‐yanıtlama oranı
answer signal – yanıt işareti
answer supervision – yanıt denetimi
answerback – karşılık vermek
answering machine – çağrı yanıtlama makinası
answering service – çağrı yanıtlama hizmeti
answering tone – cevaplama tonu
antenna array – anten dizilimi
antenna blind cone – antenin kör bölgesi
antenna booster – anten yükseltici
antenna control unit (ACU) – anten denetim birimi
antenna coupler – anten bağlaştırıcısı
antenna cross‐polar discrimination – çapraz kutuplu anten ayrımı
antenna dissipative loss – anten güç tüketme kaybı
antenna effect – anten etkisi
antenna effective area – etkin anten bölgesi
antenna efficiency – anten etkinliği
antenna factor – anten faktörü
antenna illuminator – anten yayıcı elemanı
antenna impedance – anten empedansı (özdirenci)
antenna lobe – anten kulağı (lobu)
antenna noise temperature – antenin gürültü sıcaklığı
antenna pointing accuracy – anten işaretleme doğruluğu
antenna pointing bias – anten yönlendirme hatası
antenna polarization – anten polarizasyonu
antenna port – anten ucu
antenna radiation pattern – anten ışıma örüntüsü
anti‐alias filter – örtüşme önler süzgeç
anti‐aliasing – örtüşme karşıtı, örtüşme önler
anticipated monetary expansion – beklenen parasal genişleme
antireflection coating – yansımasız kaplama
anti‐sign – “karşıt işaret, iletimin sadece tek bir yönde ve belirli bir anda olmasını
sağlamak için iki yönlü telefon devresinde ses frekansı işaretini önleyen cihaz”
antistatic – durağan olmayan, antistatik
anycast – her noktaya adresleme
apache – ağ sunucusu
aperiodic antenna – periyodik olmayan anten
aperture connection – hüzme teması
aperture distortion – hüzme açıklık bozulması
aperture illumination – yüzeysel ışıma
aperture illumination efficiency – yüzeysel ışıma etkinliği
aperture‐to‐medium coupling loss – hüzme açıklık‐ortam bağlaşım kaybı
apogee – uydu yörüngesinin dünyaya olan en uzak mesafesi
append mode – ilave kip
appletalk – apple şirketi tarafindan bilgisayar ağı için geliştirilmiş protokol grubu
appletalk filing protocol – appletalk dosyalama protokolü
appletalk filing protocol (AFP) – appletalk dosyalama protokolü
appliance server – küçük cihaz sunucusu, özel sunucu
appliance wiring material – cihaz kablolama malzemesi
application binary interface – ikili arayüz uygulaması
application configuration access protocol – uygulama kurulumu erişim protokolü
application data delivery service – uygulama veri dağıtım hizmeti
application data file – uygulama veri dosyası
application development platform – uygulama geliştirme ortamı
application development platform – uygulama geliştirme ortamı
application enabler – uygulama sağlayıcısı
application function (AF) – uygulama fonksiyonu
application information table (AIT ) – uygulama bilgi tablosu
application installation – uygulama kurulumu
application launching and embedding – uygulama başlatma ve yerleştirme
application layer – uygulama katmanı
application layer gateway (ALG) – uygulama katman ağ geçiti
application level event (ALE) – uygulama seviyesinde olay
application level gateway (ALG) – uygulama seviyesinde geçit
application manager (AM) – uygulama yöneticisi
application programmer – uygulama programlayıcısı
application programming interface (API) – uygulama programlama arayüzü
application proxy – uygulama vekili
application server (AS) – uygulama sunucusu
application service provider (ASP ) – uygulama hizmet sağlayıcısı
application sharing – uygulama paylaşımı
application specific integrated circuit (ASIC) – uygulamaya özgü tümleşik devre
application usage – uygulama kullanımı
application window – uygulama penceresi
applications – uygulamalar
arbitrated loop – uzlaşılan ağ
arbitration agreement – tahkim sözleşmesi
arbitration case – tahkim davası
arbitration clause – tahkim şartı
arbitration inter frame space (AIFS) – çerçeveler arası karar verme aralığı
arbitration procedure – tahkim usulü
architecture – mimari, mimari yapı
“architecture for voice, video and integrated
data” – ses, görüntü ve tümleşik veri mimarisi
area code – alan kodu
area of audibility – duyma alanı
argument – bağımsız değişken
arithmetic underflow – aritmetik alt akış
armored cable – zırhlı kablo
array antenna – dizilimli anten
arrival sequence access path – geliş sıralı erişim yolu
artifact – yapay
artifical hand – yapay el
artifical mains network – yapay şebeke ağı
artificial intelligence (AI) – yapay zeka
artificial line – yapay iletim hattı
artificial satellite – yapay uydu
artificial transmission line – yapay iletim hattı
ascending node – artan düğüm, çıkış düğümü
Asia Pasific Telecommunity (APT) – Asya Pasifik Telekomünikasyon Birliği
Asian Broadcasting Union – Asya Yayın Birliği
ask price – satış fiyatı
aspect ratio – görüntü oranı, en‐boy oranı
assemble – monte etmek
assembly language – makine dili (bilgisayar)
assembly program – Assembly programı
assembly time – montaj zamanı
assets market – aktifler piyasası
assignment – noktasal tahsis
assistant telecommunication expert – telekomünikasyon uzman yardımcısı
assistive technology (AT) – yardımcı teknoloji
associated common‐channel signaling – ilgili ortak kanal işaretleşmesi
association agreements – ortaklık anlaşmaları
“association of all telecommunication
businessman” – tüm telekomünikasyon iş adamları derneği
“Association of European Private Cable
Operators (ACPE)” – Avrupa Özel Kablo İşletmecileri Birliği
“Association Of European Public Telecommunications Network Operators
(ETNO)” – Avrupa Kamu Telekomünikasyon Şebeke İşletmecileri Birliği
associative access – çağrışımlı erişim
associative access – çağrışımla erişim
associative memory – çağrışımlı bellek
associative storage – çağrışımsal bellek (saklama), ilişkisel bellek
astable multivibrator – kararsız çoklu devre
astable circuit – kararsız devre
asymmetric communication channel – asimetrik iletişim kanalı
asymmetric digital subscriber line (ADSL) – asimetrik sayısal abone hattı
asymmetric regulation – asimetrik düzenleme
asymmetrical control – asimetrik denetim
asynchronous communications system – eş zamansız iletişim sistemi
asynchronous digital interface (ADI) – asenkron(senkronsuz) sayısal arayüz
asynchronous modem – eş zamansız modem
asynchronous network – eş zamansız ağ
asynchronous serial interface (ASI) – senkronsuz seri arayüz
asynchronous terminal – eş zamansız uçbirim
“asynchronous time division multiple access
(ATDMA)” – eş zamansız zaman bölmeli çoklu erişim
“asynchronous time division multiple access
(ATDMA)” – eş zamansız zaman bölmeli çoklu erişim
asynchronous transfer mode (ATM) – eş zamansız iletim kipi
asynchronous transfer mode network – eş zamansız iletim kipli şebeke
asynchronous transmission – eş zamansız iletim
ATM adaptation layer (AAL) – ATM uyarlama katmanı
ATM passive optical network (APON) – ATM pasif optik ağ
attach – eklemek
attached message – ekli mesaj
“attached resource computer network
(ARCNET)” – ekli kaynak bilgisayar ağı
attaching device – ekleme cihazı
attachment – ek
attachment group identifier (AGI) – ek grup tanımlayıcısı
attachment unit interface (AUI) – eklenti birim arayüzü
attendant access loop – katılımlı erişim döngüsü
attendant conference – katılımlı konferans
attended operation – katılımlı (operatörlü) işletim
attended station – bakım personelli istasyon
attended time – katılım sağlanan zaman
attenuation – zayıflatma, zayıflama
attenuation coefficient – zayıflama (zayıflatma) katsayısı
attenuation constant – zayıflatma sabiti
attenuation crosstalk ratio (ACR) – çapraz konuşmayı zayıflatma oranı
attenuation distortion – zayıflatma bozulması
attenuation equalizer – zayıflama denkleştiricisi
attenuation loss – zayıflatma kaybı
attenuation vector – zayıflatma vektörü
attenuation‐limited operation – zayıflatması sınırlı çalışma, sınırlı zayıflatma çalışması
attenuator (ATTN) – zayıflatıcı
attitude stabilized satellite – yüksekliği kararlı hele getirilmiş uydu
attitude‐stabilized satellite – “kararlı konumlu uydu, bulunduğu yerden ayrılmadan atalet merkezi
veya ekseni etrafında hareket eden‐yalpalayan uydu”
attribute – nitelik, öz değer
auctioning – müzayede ile satış
audience loyalty – izleyici sadakati
audio – ses
audio acoustics – ses yankı bilimi, ses yankılanımı
audio coding revision 3 (AC‐3) – ses kodlama yenilemesi
audio configuration – ses yapılandırması
audio crosspoint module – ses çapraz noktalı modül
audio data rate – ses veri hızı
audio delay – ses gecikmesi
audio distorsion – ses bozulması
audio distribution amplifier (ADA) – ses dağıtım yükselticisi
audio driver – ses sürücüsü
audio frequency response – ses frekans tepkisi
audio graphics terminal (AGT) – ses grafik uçbirimi
audio harmonic distortion – ses harmonik bozulması
audio interchange file (AIF) – ses değişim dosyası
audio interchange format (AIF) – ses değişim biçimi
audio level – ses seviyesi
audio muting – ses kapama
audio response unit – sesli yanıt birimi
audio subcarrier – ses alt taşıyıcısı
audio tape – manyetik ses bandı, kaset bandı
audio teleconferencing – görüntüsüz telekonferans
audio text – ses metni
audio track – müzik parçası
audio transform filter – ses dönüşüm süzgeci
audio tuning wizard – ses ayarlama sihirbazı
audio visual terminal (AVT) – işitsel görsel uçbirimi
audio/video (A/V) – ses/görüntü, ses/video
audiotel – Fransa’da kullanılan ağ tabanlı mesaj servisi
auditable data – denetlenebilir veri
auditory sensation area – dinleyici algılama alanı
authentication – doğrulama, kimlik denetimi
authentication centre (AC) – doğrulama merkezi
authentication header (AH) – kimlik doğrulama başlığı
authentication response (AUTHR) – doğrulama cevabı
“authentication, authorization and accounting
entity (AAA)” – doğrulama, yetkilendirme ve hesaplama birimi
authorization – yetkilendirme,yetki
authorization & call routing equipment (ACRE) – ızin ve arama yönlendirme cihazı
authorized bandwidth – lisanslı bant genişliği
authorized service domain (ASD) – lisanslı hizmet alanı
auto area code – otomatik alan kodu
auto correlation function – otomatik düzeltme işlevi
auto index mass storage (AIMS) – ses endeksi toplu depolama
auto‐answer – otomatik cevaplama
autodial – otomatik arama
automated clearinghouse – otomatik takas merkezi
automated data medium – otomatik veri ortamı
automated information systems security – otomatik bilgi sistemleri güvenliği
“automated maritime telecommunications
system (AMTS)” – otomatik deniz telekomünikasyon sistemi
“automated tactical command and control
system” – otomatik taktik komut ve denetim sistemi
automated teller machine (ATM) – otomatik para makinası,bankamatik
automated test environment (ATE) – otomatik test ortamı
automated/automatic call distribution (ACD) – otomatik çağrı dağıtımı
automatic alternative routing (AAR) – otomatik alternatif yönlendirme
automatic call delivery – otomatik çağrı teslimi
automatic call distribution (ACD) – otomatik çağrı dağıtımı
automatic call distributor – otomatik çağrı dağıtıcısı
automatic call recording (ACR) – otomatik çağrı kaydı
automatic call unit (ACU) – otomatik arama birimi
automatic call‐back (ACB) – otomatik geri arama
automatic changeover switch – otomatik değiştirme santralı
automatic dependent surveillance – otomatik bağımlı izleme
automatic document feeder (ADF) – otomatik doküman besleyici
automatic face recognition (AFC) – otomatik yüz tanıma
automatic fare collection (AFC) – otomatik ücret toplama
automatic frequency control (AFC) – otomatik frekans denetimi
automatic gain control (AGC) – otomatik kazanç denetimi
automatic identification – otomatik tanımlama
automatic identification system (AIS) – otomatik tanımlama sistemi
automatic identified outward dialing (AIOD) – otomatik tanımlanmış harici arama
automatic image stabilization – otomatik görüntü sabitlemesi
automatic learning center (ALC) – otomatik öğrenme merkezi
automatic level control (ALC) – otomatik seviye denetimi
automatic link establishment (ALE) – otomatik hat tesisi, otomatik hat kurulumu
automatic location information – otomatik konum bilgisi
automatic message accounting (AMA) – otomatik mesaj hesabı
automatic number identification – otomatik numara tanımlama
“automatic packet recognition and translation
(APART)” – otomatik paket tanımlama ve yorumlama
automatic power (AP) – otomatik güç
“automatic remote reprogramming and
rekeying” – otomatik uzaktan yeniden programlama ve yeniden anahtarlama
automatic repeat‐request (ARQ) – otomatik tekrar talebi
automatic retry – otomatik tekrarlama
automatic ring down – otomatik zil susturma
automatic ringdown circuit – otomatik zil devresi
automatic ringdown circuit – otomatik zil susturma devresi
automatic route selection (ARS) – otomatik güzergah seçimi
“Automatic Secure Voice Communications
Network (AUTOSEVOCOM)” – otomatik güvenli ses haberleşme şebekesi
automatic sequential connection – otomatik ardışık bağlantı
automatic speech recognition (ASR) – otomatik ses tanıma
automatic switching system – otomatik anahtarlama sistemi
automatic vehicle identification (AVI) – otomatik araç tanımlama
automatic vehicle location (AVL) – otomatik araç konum belirleme
Automatic Voice Network (AUTOVON) – otomatik ses şebekesi
“automatically switched optical network
(ASON)” – otomatik anahtarlamalı optik şebeke
automotive navigation system – taşıt seyrüsefer sistemi
autonomous system (AS) – otomatik sistem
auto‐paralel operation – otomatik paralel işlem
autoprovisioning – otomatik şartlandırma
autoregressive transformation – otomatik geri dönüşüm
autoresponder – otomatik cevaplandırıcı
auto‐series operation – otomatik‐seri işlem
auxiliary cables – yardımcı kablolar
auxiliary data – yardımcı veri
auxiliary power supply – yardımcı güç kaynağı
availability at the network boundary – şebeke sınırında bulunma
available bit rate (ABR) – mevcut bit hızı
available line – mevcut (boş) hat
available memory – kullanılabilir bellek
available time – hattın mevcut (boş) olduğu süre
available to promise – söz vermeye müsait
avalanche photodiode – çığ ışık diyodu
average access time (AAT) – ortalama erişim süresi
average annual economic growth rate – yıllık ortalama ekonomik büyüme oranı
average cash balance – ortalama nakit dengesi
average cost – ortalama maliyet
average data rate (ADR) – ortalama veri hızı
average holding time – ortalama tutma süresi
average number of attempts per call – çağrı başına ortalama girişim sayısı
average power – ortalama güç
average revenue per unit (or User) (ARPU) – kullanıcı başına ortalama gelir
average revenue per user (ARPU) – kullanıcı başına ortalama gelir
average revenue per user/unit – kullanıcı/cihaz başına ortalama gelir
average selling price (ASP ) – ortalama satış fiyatı
average usable sensitivity – ortalama kullanılabilir hassasiyet
averaging time – ortalama zaman
avoidable cost – kaçinılabilir maliyet
awk – “daha çok Unix ve Linux türevlerinde kullanılan, konsolda çalışan bir
programlama dili”
axial propagation constant – eksenel yayılım sabiti
axial ray – eksenel ışık ışını
az‐el mount – düşey ve yatay doğrultuda uyduyu izlemek üzere antenin hareket ettirilebildiği montaj mekanizması, uydu takip montaj kiti
azimuth – azimut açısı (yatayla yapılan açı)

http://www.bulentkaraman.com/wp-content/uploads/2017/09/Bilgi-iletisim-Teknolojileri-Terimler-Kilavuzu.gifhttp://www.bulentkaraman.com/wp-content/uploads/2017/09/Bilgi-iletisim-Teknolojileri-Terimler-Kilavuzu-100x100.gifBilgi BankasıBlogDil EğitimleriBilgi Bankası,Bilişim,Sözlük,TerimlerBilgi ve iletişim Teknolojileri Terimler Kılavuzu Başta bilgi ve iletişim teknolojileri olmak üzere teknoloji dünyasın da inanılmaz hızlı değişimler yaşanmakta, yeni ürünler ve sistemler geliştirilmekte ve hızla kullanılmaya başlanmaktadır. Günümüzün hızla gelişen teknolojisi sayesinde haberleşme imkânları da büyük oranda değişmiş ve gelişmiştir. Bu hızlı değişim ve gelişme doğal olarak sadece haberleşme...Kurumsal Çözümler | Bülent Karaman