Şimdi, bu projelerden Sample(Örnek) isimli olanını bulun. Bu dosyayı açın. Ekranda pek çok pencere birlikte belirecektir. Aşağıdaki gibi görünen bir pencere

göreceksiniz –  Sample :

vbders4

Eğer projeyi açtığınızda bu pencere görünmüyorsa :

VB4: Ana menü’den önce View’ı daha sonra Form’u  tıklayın.

VB5, VB6: Ana menü’den önce View’ı daha sonra Object’i  tıklayın.

Eğer pencere görünmüyorsa, bir alternatif olarak, klavyeden <Shift> tuşunu basılı  tutarken, F7 fonksiyon tuşuna basın. Bu işlem, söz konusu pencereyi göstermek için klavye girişli bir komut’ tur.

Şimdi, burada görünen her şeyi açıklayalım :

Bunlar, Visual Basic’te kullandığımız bazı kelime veya sözcükleri bizimle tanıştıracaktır. Visual Basic’te kullanılan pek çok kelime veya sözcük vardır. Her şeyi ezberlemeye çalışmayın. Bu yeni kelimeleri birçok kez bu kitap boyunca göreceğiz.

Görünen proje penceresine Form(Form) adı veriyoruz. Bütün Visual Basic projeleri (veya programları) form’lar kullanılarak oluşturulur. Gerçekte, belki siz de farketmişsinizdir, bütün  Windows uygulamaları herhangi bir tipte form kullanarak hazırlanmışlardır. Form’un üstünde Başlık Çubuk ’u bulunmaktadır. Üzerinde, sol kenarda, formla ilgili bir icon ( ikon – küçük resim)  form’un ne iş yaptığını gösterir. Burada bulunan yazı, formun yaptığı işi açıklar, ( örneğimizde  – Sample-Örnek). Burada, sağ kenarda yan yana dizili, daha küçük büyüklükteki üç adet buton, formun görünümünü kontrol etmek üzere burada bulunmaktadır (şimdilik bu üç butonu unutalım).

Form üzerinde daha başka pek çok şey bulunmaktadır. Bunlar Visual Basic bilgisayar  program’ının ‘kalbi’ dir. 

 Form üzerinde, kenarlarında farklı oyuncak isimlerinin bulunduğu bir takım kare butonlar bulunmaktadır. Bu oyuncakların resimlerini de görüyorsunuz.

Yanlarında renk isimleri yazılı  olan bir takım yuvarlak butonlar görmektesiniz.

 İçine bir şey yazabileceğiniz ve sağ tarafında adı scroll bar (kaydırma çubuğu) olan bir kutu bulunmaktadır.

 Form içinde üzerinde Beep  yazılı  olan bir buton bulunmaktadır.

Bunlara  ilaveten, bir sayının değerini almak için ufak bir alet de (pick a number) bulunmaktadır.      

Büyükçe bir dikdörtgen içerisinde bir top ve bunun altında, üzerinde Start (Başlat) yazan bir buton ve ufak bir saat gibi görünen bir nesne  bulunmaktadır.

Form üzerinde bulunan ve yukarıda tanımladığımız bütün bunlara   Controls (Kontroller) veya  Objects (Nesneler) diyoruz. Kontroller; bir interface(arabirim)’dir veya başka bir deyişle sizin ile (veya program kullanıcısı ile) bilgisayar arasında iletişim sağlar.

Kontrolleri kullanarak, bilgisayara  birtakım şeyler söyleriz. Bilgisayar, bunu takiben kendisinden ne hesaplaması veya sonuçlandırması istendi ise bunları sonuçlandırır ve bu sonuçları  kontroller üzerinden gerisin geriye kullanıcıya gösterir.

Her koşulda (her durumda) form’un kendisi de bir kontrol’dür.

Eğer herhangi bir Windows uygulaması kullandı iseniz, önceden kontrolleri görmüş olacaksınız – muhtemelen bunların kontrol olarak adlandırıldıklarını da bilmiyordunuz.

Örnek olarak, araç çubukları üzerinde bulunan butonlar birer kontroldür. Kelime işlemcilerde bulunan ve dökümanlar için kullanılan kaydırma çubukları, menü seçenekleri ve dosyaları açarken veya kaydederken fare ile tıklayarak kullandığınız butonlar, birer kontroldür.

Sanırım, “kontrol” ’lerin Visual Basic’in çok önemli parçaları  olduğu fikri

sizde oluştu. Gerçekten de haklısınız ! Bunlar Visual Basic’in en önemli kısımlarıdır  ve uygulamanızı oluşturmanıza izin veren araçlardır.

Bu dersin çoğunu, sadece kontrolleri anlamak için harcadık. Hemen şimdi, bu programı çalıştıralım (run) ve bir Visual Basic Projesi’nin (ve onun kontrollerinin) nasıl çalıştığını anlamak üzere, içine, iç yapısına bir göz atalım.

Bu ekrandan ayrılmadan evvel Visual Basic ana penceresi başlığına, köşeli parantez içindeki kelime’ye [design] bakalım.. Bu, bize Visual Basic’in Design (dizayn-tasarım) modunda olduğunu bildirir. Bu, bir Visual Basic projesi oluştumak için kullanılan bir mod’dur. Sürekli olarak, başlık çubuğuna, Visual Basic’in hangi mod’da çalıştığını görmek için bakın.

Bir Visual Basic Projesini Çalıştırmak (Run)

Bir Visual Basic projesi oluşturduktan sonra, programı başlatmak (veya çalıştırmak) isteyebilirsiniz. Bu işlem programın çalışmasını (ilerlemesini) ve kullanıcının kontroller yolu ile form üzerinden etkileşime girmesini ve bilgisayarın kendisine verilen görevleri yerine getirmesini sağlar. Araç çubuğunu kullanarak bir projeyi çalıştırabiliriz. CD cihazları, kasetli teypler veya video cihazları üzerinde bulunan  Play tuşuna benzeyen bu butondur :

Proje form’u ortaya çıkacak ve aşağıdakiler olacaktır: 

vbders5

Proje form’u ortaya çıkacak ve aşağıdakiler olacaktır:

 Dikkat çekici olan, birkaç şeyin değiştiğidir. Bütün oyuncaklar gözden kayboldu. Form’un background (artalan) rengi mavi oldu. Yanında blue(mavi) yazan yuvarlak  buton içinde siyah bir nokta oluştu. Ufak saat kontrolü gözden kayboldu.  Küçük top büyük dikdörtgenin dibine indi.  Peki, neler oldu ? 

Visual Basic’i daha fazla öğrendikçe, bunların nasıl ve neden olduğunu bulacak ve anlayacağız. Aynı zamanda,ana pencere içinde, Visual Basic’in şimdi artık Run(Çalıştır) mod’unda olduğunu belirtmek gerekir.

Proje şimdi çalışıyor, fakat ne yapıyor? Hiçbir şey olmuyor, veya gerçekten öyle mi ? Bu noktada Visual Basic, sizi, kullanıcıyı bir şeyler yapması için bekliyor. Biz buna Visual Basic projesi, bir event(olay) oluşmasını  bekliyor diyoruz.

Bir Visual Basic programında bir event(olay) gerçekleşene kadar hiçbir şey olmaz. Bu yüzden biz Visual Basic’e event-driven(olay-güdümlü) programlama dili diyoruz. Öyleyse bir event(olay) gerçekleştirelim.

Bir olay, form üzerinde bir şey yaptığınızda; fare ile birşeyi tıkladığınızda, üzerine yazı yazılabilecek yerlere yazı yazdığınızda veya bir nesneyi form boyunca sürüklediğinizde oluşur.

Formun en üst sol köşesinde, dikdörtgen içine alınmış bir alan içinde altı adet kutucuktan oluşan bir grup, Toys(Oyuncaklar) başlığı altında yer almaktadır. Bu her küçük kutucuğun kenarında, farklı bir oyuncağın adı yer almaktadır. Bu kutucuklardan birisini tıklayın. Neler olduğunu izleyin. İşaretlediğiniz kutucuk içinde bir check (onay-OK) işareti çıkacak ve ekranda işaretlediğiniz bu kutucuğun yanında yazan oyuncağın resmi belirecektir.

Bir kutucuğu tıkladığımızda, Click (tıklama)  adını verdiğimiz bir olay’a sebep olduk. Eğer belirli bir olay gerçekleştirilirse, bilgisayar olay’ı fark edecek ve bilgisayar programı yolu ile ona ne yapmasını istediğinizi bildirdiğinizden bu işi yerine getirecektir.                   

Söz konusu bu durum için belirli bir olay, bilgisayara seçilen oyuncağı göstermesini söyleyecektir. Tekrar bu kutuyu tıklayın. Check (onay) işareti ve yanında yazılı isme sahip oyuncağın görüntüsü kaybolacaktır.

Siz böylelikle başka bir olay’a sebep olarak bilgisayara oyuncağın görüntüsünü kaldırmasını  söylediniz. 

Bu tipte kontroller check box(onay kutusu) olarak adlandırılır.  İstediğiniz kadar değişik kutucuğu işaretleyerek hangi oyuncakları seçtiğinizi bilgisayara bildirirseniz, bu

oyuncakların görüntüleri  ekran’a gelecektir. Kontrol kutuları, bir liste içinden bazılarını seçmek istediğinizde kullanılır.

Söz konusu bu örnekte, başka iki kontrol de kullanılmıştır. Kontrol kutularının içinde bulunduğu ve bir dikdörtgen ile sınırlandırılmış  bu alana frame (çerçeve)  adı veriyoruz. Oyuncak resimlerinin göründüğü alana image(görüntü) kontrol’ü adı veriyoruz.

Şimdi form üzerinde bulunan olay’lara sebep olan diğer kontrolleri inceleyelim:

Bir çerçeve içerisinde bulunan, dört yuvarlak butondan oluşan ve bir çerçeve içerisine alınmış, ekranın ortasına yakın, Color(Renk) başlıklı  kontrollere bakalım.  Her buton’un yanına bir renk ismi yazılmıştır. Blue(Mavi)  butonunun içinde siyah bir nokta bulunmaktadır ve  o anda seçili  rengin bu olduğunu belirtir (form renginin mavi olduğuna dikkat edin). Bu butonlardan başka birisini tıklayın. Ne olduğunu izleyin. Form rengi seçilen renge dönüşecektir. Bu Click(tıklama) olayı bilgisayara form’un  background (artalan) rengini değiştirmesini söylemektedir. Yeni bir renk seçtiğinizde dikkat edin; seçtiğiniz buton içinde siyah bir nokta belirecek ve daha önceden seçtiğiniz buton içindeki siyah nokta kaybolacaktır. Daha evvel gördüğümüz onay kutularından farklı olarak, bu butonlardan sadece birisini seçebilirsiniz. Bu ise, şu anlama gelir – yalnızca bir renk seçebilirsiniz!

Bu yuvarlak butonlar’a option button(seçenek butonu) adı veriyoruz. Bu butonlar birçok seçeneği içeren bir listeden kesinlikle sadece bir tanesini seçmek istediğinizde kullanılır.

Toys çerçevesinin altında Pick a Number(Bir Sayı Alın) başlıklı  bir çerçeve bulunmaktadır. Label(etiket) adını verdiğimiz  bir kontrol bulunmaktadır.  Örneğimizde  sayının içinde göründüğü kontrol budur.

Etiket altında başka bir kontrol vardır ; scroll bar(kaydırma çubuğu). Belki de bu kaydırma çubuklarını, kullandığınız başka uygulamalarda (programlarda) görmüşsünüzdür.

Kaydırma çubuğu, görünen sayıyı değiştirmek için kullanılır. Kaydırma çubuğunun sağ tarafında bulunan oku tıklayın. Görünen sayı  1 artacaktır. Bu oku tıklamaya devam ederseniz, görünen sayı birer birer birer artmaya devam edecektir. Okun solunda bulunan beyaz alanı tıklayın. Sayının değeri 10 artacaktır.

Kaydırma çubuğu ortasındaki ufak çubuk parçasına (thumb adı verilmektedir) tıklayın ve fare’nin tuşunu basılı  tutarak önce sağa sonra sola doğru sürükleyin. Fark ettiniz mi? Görünen sayı değeri çok hızlı, yani çok miktarda değişti.

Bu örnekte bilgisayar, kaydırma çubuğunun thumb’ı  hareket ettirildiğinde oluşan Change(değiştir) olayına cevap vermektedir. Change(değiştir) olayı, bilgisayara kaydırma çubuğunun değerinin değiştiğini söyler ve bilgisayarın etiket kontrolü içinde yeni değeri göstermesine izin verir.

Pick a Number (bir sayı seç) çerçevesinin altında, sağ tarafında bir kaydırma çubuğu bulunan bir çerçeve bulunmaktadır. Bu kontrol text box(metin kutusu) olarak adlandırılır. Bunu tıklayın ve içine istediğiniz herhangi bir metni yazın. DENEYİN !

Bu metin kutusu sanki küçük bir kelime işlemcidir. Metin kutusuna her seferinde bir şeyler yazdığınızda, birkaç olay olur. Bir tuşa bastığınızda KeyPress (Tuşa Basma)  olayı gerçekleşir ve metin kutusu içindeki metin her değiştiğinde Change(değiştir)  olayı oluşur.

Metin kutusunun yanında; üzerinde Beep yazılı  bir buton bulunmaktadır ve bunu tıklattığınızda bilgisayarınızın hoparlöründen  ‘bip’  sesi duyacaksınız. Bu kontrol command button(komut butonu) olarak adlandırılır ve Visual Basic’te en çok kullanılan kontrollerden birisidir. Click olay’ı, bilgisayara hoparlörden bip sesi çıkarmasını söyler.

Formumuzdaki son şey; uzun, sarı ve dikdörtgen şeklinde adına picture box (resim kutusu) adını verdiğimiz kontroldür. Adına shape (şekil)  kontrol’ü adını verdiğimiz küçük bir daireyi içine alır. Resmin altında üzerinde Start(Başla) yazısı bulunan bir komut butonu bulunmaktadır. Bu butonu tıklayın. Bu bir Click olay’ına sebep olacaktır.

Top yukarı doğru, resim kutusunun üstüne çarpana kadar yukarı çıkacaktır. Daha sonra aşağı doğru düşmeye başlayacaktır. Bu aşağı ve yukarı zıplama artık üzerinde Stop(Dur) yazan komut butonunu tıklayana kadar sürecektir.

Hatırlatmakta fayda var, ufak saat; dizayn mod’unda form üzerinde görünür durumdaysa da, projeyi çalıştırdığımızda gözden kaybolacaktır. Zıplayan top örneğinde kullanıldığı gibi, biz bunu timer(zamanlayıcı)  kontrolü olarak adlandırıyoruz. Komut butonu üzerindeki tıklama olayı, buton üzerindeki yazıyı Stop ‘a dönüştürmesine ilaveten, aynı zamanda zamanlayıcı kontrolünü de çalıştırmaya başlar.

Zamanlayıcı kontrolü, tamamen kendi kendisine, önceden ayarlanmış zaman aralıkları ile olaylar üretir. Bu örnekte timer (zamanlayıcı)  olayı her 1/10 saniyede bir tekrarlanır ve bu olaylar serisi ile  topun pozisyonu hareket ediyor görüntüsü verecek şekilde değişir.

Belirtmekte fayda var; top aşağı yukarı zıplarken aynı anda form rengini değiştirebilir, oyuncak resimlerini gösterip, gözden kaybedebilir, yazı yazabilir ve bilgisayara bip sesi verdirebilirsiniz. Yani, Visual Basic, çoklu olay’ları aynı anda yerine getirme yeteneğine sahiptir.

Bu proje, Visual Basic ile, bir tanıtımdan daha ileri bir şey yapamıyor gibi görünmesine rağmen, önemli bir kavramdır.

Bu örnek, sizin kendi Visual Basic projelerinizi nasıl oluşturacağınız konusunda bilgi vermesi açısından önemlidir. Bir proje, kullanıcının, bilgisayara, üzerinden bilgi sağlayabileceği kontrollerden oluşur. Bu kontroller ile olaylara sebep olarak, bilgisayara gereken sonuçlar ürettirilir. Bu sonuçları hesaplamak için olayları nasıl kullanacağımız konusunda endişelenmeyin, zira  bunların hepsini bu kitapta ilerleyen bölümlerde öğreneceğiz. Bu kitabı bitirdiğinizde, Sample projesinin yaptığı herşeyi  (hatta çok daha fazlasını) yapan projeleri  oluşturabilecek hale geleceksiniz.

Haydi, şimdi projeyi nasıl durduracağımıza bakalım !

Bir Visual Basic Projesini Durdurmak

 Bir Visual Basic projesini durdurmak için pek çok yol vardır. Biz araç çubuğunu kullanacağız. CD cihazları, kasetli teypler veya video cihazları üzerinde bulunan ve Stop tuşuna benzeyen bu butondur (projenizde formu biraz aşağı kaydırarak araç çubuğunu ekranda görünür hale getirmeniz gerekebilir):

Buton’u tıklayın. Proje’nin çalışması  duracak ve Visual Basic dizayn mod’una dönecektir. 

Projeyi durdurmak için başka bir alternatif yol ise, form üzerinde bulunan Close(Kapat)  butonunu tıklamaktır. Bu, formun sağ üst köşesinde yer alan küçük  X  şeklinde bir butondur.

Visual Basic’i Durdurmak

Visual Basic projesi üzerinde çalışırken, Visual Basic Programından çıkmak isteyebilirsiniz. Visual Basic’ten çıkma yöntemi, bütün Visual Basic

sürümleri için aynıdır. Gerçekte neredeyse bütün  Windows uygulamaları

için de aynıdır:

  • Ana menü içerisinden File’ı seçin.
  • Exit seçeneğini tıklayın ( File menu’nün dibinde yer almaktadır).

Şimdi Visual Basic kapandı.  Visual Basic bütün açık pencereleri kapatacak ve  Windows Desktop’a dönecektir. Visual Basic’i  Sample aktif iken kapatmak isterseniz, size bazı dosyaları kaydedip kaydetmeyeceğiniz sorulacaktır. Cevap No(Hayır)’dır.  Bir projeyi durdurmak gibi, Visual Basic’ten çıkmak için alternatif bir yol, ana pencerenin en üst sağ köşesinde yer alan kapat(close) butonunu tıklamaktır. Bu, pencerenin sağ üst köşesinde yer alan küçük  X  şeklinde bir buton’dur.

Özetle ;

Yoruldunuz mu ?  Burada pek çok  şey öğrendik. Sizin için tamam ise sorun yok !

Daha evvel söylediğimiz gibi, pek çok yeni ifade ve kavram öğrendiniz. Burada bahsettiğimiz her şeyi hatırlayamazsınız. Dert etmeyin ! Bu bilgileri pek çok kereler tekrar göreceksiniz. Yalnızca bir kavram önem taşımaktadır; bir Visual Basic Projesinde ne olup bitiyor ve nasıl çalışıyor.

Şimdi artık kendi kendinize Visual Basic’i nasıl çalıştırıp, kapatacağınızı  biliyorsunuz.

Özetle, bir Visual Basic Projesinin form üzerine kurulduğunu artık biliyoruz. Form üzerindeki Control(Kontrol)’lerin, kullanıcı ile bilgisayarın birbirlerine etkileşime geçmesi için konulduğunu biliyoruz. Kullanıcı, kontroller ile olaylar üretir. Bu ise bilgisayarın kendi görevini yapmasına olanak verir.

Diğer derste, artık yavaş yavaş kendi Visual Basic projelerinizi yapılandırmaya götüren tecrübe kazanma çalışmalarına başlayacağız. Bir projenin parçalarının nasıl birbirine uydurulacağını (birleştirileceğini) göreceğiz. Sample  projesini bir örnek olarak kullanarak, bir projenin önemli kısımlarının nasıl yerleştireceğinizi öğreneceksiniz. Ve daha sonra 3. derste ilk gerçek  projenizi  üreteceksiniz !

Visual Basic Ders Notlarım 3 Word Belgesi Olarak İndirebilirsiniz.

Visual Basic Ders Notlarım 4 Word Belgesi Olarak İndirebilirsiniz.

Visual Basic Ders Notlarım 5 Word Belgesi Olarak İndirebilirsiniz.

http://www.bulentkaraman.com/wp-content/uploads/2016/05/visual-basic.pnghttp://www.bulentkaraman.com/wp-content/uploads/2016/05/visual-basic-100x100.pngBlogEğitim AkademisiYazılım EğitimleriMicrosoft,Visual Basic,Yazılım EğitimleriŞimdi, bu projelerden Sample(Örnek) isimli olanını bulun. Bu dosyayı açın. Ekranda pek çok pencere birlikte belirecektir. Aşağıdaki gibi görünen bir pencere göreceksiniz –  Sample : Eğer projeyi açtığınızda bu pencere görünmüyorsa : VB4: Ana menü’den önce View’ı daha sonra Form’u  tıklayın. VB5, VB6: Ana menü’den önce View’ı daha sonra Object’i  tıklayın. Eğer pencere görünmüyorsa, bir alternatif...Kurumsal Çözümler | Bülent Karaman